Әрәсәд туристск-рекреационн кластер бүрдәлҺнә болн экотуризм делгрүллһнә күсл тәвҗәх марһана көтлврин йовудт ик чигн государственн корпорацин орлцлһтаҺар керг-үүлдвр болв. Энүнд «Хар Һазр» заповедникин элчнр орлцҗ, төсвән керг-үүлдврт орлцачнрин оньгт тусхав. «Хар Һазр» заповедник «Гөрәснә делкә» гидг төсв тохрах саната. Кемр инвестормуд эн төсвиг дөңнхлә, «Хар Һазр» заповедникд экологическ җим хаалҺ тогтаҗ, тер мет заповедникин өмн болн ар үзгт хәләлһнә талвңгуд бүрдәҗ чадх. БолһамҗтаҺар, диг-дараг эвдлго, кеер йовх гөрәсдиг үзҗ, һәәхҗ болхмн.

Керг-үүлдврт орлцачнр соньмсчах төрмүдәр сурврмуд өгч, ямаран һазрт күцәгдх төсвс шүүҗ авч, олзта-тустаҺар мөңгән Һарһҗ, бизнесән делгрүлҗ болхин тускар ухаҺан туңҺав. Корпорацмудын элчнр волонтермудыг болн йиртмҗ харлҺна организацсиг орлцулҗ төсвс күцәлһнә, Улан Дегтрт орсн аңгудыг болн урһмлыг харлһна төсвсәр, ө-шуһу моднд учрдг түүмриг болн ховр аһрусдиг зөв угаһар хаҗ алдг улсиг  хөрлһнә, йиртмҗд хорлт күргдгиг баһруллҺна тускар болн нань чигн төрмүдәр соньмсв.

Зург болн видео цокдг эв-арҺ делгрүллһнә нилчәр регистратормуд техническ халхар заповедникмүдин көдләчнрин көдлмшт ик нөкд болҗана гиҗ туристск-рекреационн кластермүдин элчнр темдглв. Регистратормуд олзлҗ, заповедникин диг-дараг эвддг йовдлмуд хөрҗ болхмн, тер мет болҺамҗтаҺар ховр аң-аһрусдыг үзҗ, Һәәхҗ чадхмн.

Төсв күцәгдх һазрт хату девскртә хаалҺ, шам, газ, бәәдл-җирһлин таалмҗта бәәдлин төлә нань чигн кергтә таал бәәхнь, туристнр соньмсҗ олар ирдгнь , ямаран болзгт аш ҺарҺҗ, олз авч  болхнь шинҗлҗ, цуг эннь төсв шүүҗ авлҺнд хамгин чинртә гиҗ компаньсин элчнр темдглв.