Таңһчин драмин болн комедин Орс театрин 30 җилин өөн күцв. Басңга Баатрин нертә хальмг государственн драматическ театрин орс баг салад, 1991 җилд эн театр бүрдәсн болдг.

Драмин болн комедин Орс театр эклҗ үүлдснә түрүн өдрмүдәс авн олна тааслт олв. Орн-нутгт хүврлт болҗасна күнд цагт эн театр бүрдҗ, батрҗасмн. Тиигхд әмтн кесг сардан җалв авдго бәәсмн. Театр күцц кевәр мөңгәр теткгддго билә. Болв театрин режиссермуд, артистнр болн көдләчнр, тедн дунд Г.Хотлин, Ю.Шапиро, В.Хотлин, П.Корниенко, А.Мушаева, М.Наранова, Е.Логвиненко, В.Сангаджиева, Б.Сангаджиев, Н.Майорова, П.Савченко, Е.Медведева, Б.Байсхланов, И.Байсхланов, Э.Байсхланова болн нань чигн улсин нилчәр театр делгрҗ батрв. «Строитель» сойлын Герин таалнь ирлцдго бәәсмн. Тер бийнь театр эн хуучн, көдлмшин таал уга герт олн җилдән үүлдв. Болв удлго ясврин хөөн шинрүлгдсн театр секгдхмн.

90-ч җилмүдт театрин улынь тәвсн режиссер Юрий Шапиро түрүн наадд тәвсмн. Энүнә тәвсн «Трудные люди», «Ночные забавы», «Татуированная роза», «Антигона в Нью-Йорке», «Мурлин Мурло», «Мой бедный Марат» наадд таңһчин сойлын бәәдл-җирһлд ончта йовдлмуд болв. Орс театр бүрдәсн ах режиссер, Әрәсән ачта артист Ю.Шапиро болн һардач, Әрәсән сойлын ачта көдләч Г.Хотлин шин, онц кевәр үүлддг театрин улынь тәвҗ, заңшал батрулҗ чадв. Эдн театрин түшг болв. 15 җил һар театриг Хальмг Таңһчин сойлын ачта көдләч В.Хотлин һардв. Мөңгәр тетклһнә болн техническ халхар ямаран күнд болв чигн театр җил болһн нарт-делкән, цугәрәсән фестивальмудт орлцҗ, нерән туурулв.

2000 җилд Л.Филатовин наадар А.Манджиев тәвсн «Про Федота-стрельца» мюзикл Йошкар-Ола балһснд болсн орс театрмудын нарт-делкән фестивальд олн әмтнд өврмҗ болв. 2001 җилд театр Вологда балһснд болсн «Голоса истории» нарт-делкән фестивальд режиссерин көдлмшин, хамгин сәәнәр залу күүнә болн күүкд күүнә дүрмүд үзүлснә төләд дипломсар ачлгдв. Драмин болн комедин Орс театр «Культура» газетин «Окно в Россию» Цугәрәсән марһана «Театр года» гидг номинацд лауреатын нер зүүв, тер мет академин Д.Лихачевин нертә алтн медаляр ачлгдв. Хойр сааҗ Хальмг Таңһчин «Улан зала» гидг келн-улсин мөрән лауреат болв. «Большая свеча», «Комплимент» ( Новочеркасск балһсн), «Звезды Победы» (Рязань балһсн), фестивальмудын, Ар Кавказин республикүдин, Хар теңгсин болн Көк теңгсин региона орс театрмудын нарт-делкән фестивалин (Махачкала балһсн) дипломант болн лауреат болв.

2013 җилин хөн сард артист Александр Щеглов  Н.Х.Рыбаковин нертә регионмудын хоорндк театральн фестивалин (Тамбов балһсн) өөдән ачлврар ачлгдв. Елена Хаптахановад  болхла жюрин шишлң диплом бәрүлҗ өгв. 2013 җилин һаха сард «Комплимент» нарт-делкән театральн фестивальд (Новочеркасск балһсн) режиссер В.Константинов И.Губачин наадар тәвсн «Корсиканка» комедиг темдглв. 2016 җилд «Голоса истории» нарт-делкән фестивальд (Вологда балһсн) «Корсиканка» нааднд һол дүрмүд үзүлсн Хальмг Таңһчин улсин артистнр Виктор Хаптаханов болн Елена Хаптаханова дипломар ачлгдв. 2014 җилин мөчн сард Орс театр «Верю!» өдгә цагин искусствин түрүн ил фестиваль-лабораторьт В.Сигаревин пьесәр тәвсн «Детектор лжи» наадн (реж. В.Константинов) хамгин сән режиссерск көдлмшин төлә дипломар ачлгдв. 2016 җилд «Подмосковные вечера» V Нарт-делкән театральн фестивальд Н.Вороновин пьесәр тәвсн «Страсти по Торчалову» нааднд Семен Кушкинә дүр үзүлснә төлә диилвр бәрв. Тер мет 2020 җилд Махачкала балһснд болсн нарт-делкән орс театрмудын фестивальд «Страсти по Торчалову» нааднд орлцсн цуг артистнрин билгтә наадыг темдглв.      Орс театрт Ю.Шапиро, К.Чимидов, Б.Манджиев, С.Бурлаченко, М.Мамедов, Н.Никольский, А.Яббаров, А.Кочканян, С.Ливада, В.Дьяченко болн «Золотая маска» Әрәсән өөдән театральн мөрәһәр ачлгдсн В.Бородин болн З.Нанобашвили режиссермуд болҗ көдлв. Театрин нүүрлгч актермуд энүнә тәәз деер түрүн өдрмүдәс авн көдлҗәнә. Эннь Әрәсән ачта артист, КАССР-ин улсин артист А.Щеглов, Хальмгин улсин артистнр В.Хаптаханов, Т.Михеева болн Е.Хаптаханова, Н.Мельникова болн нань чигн. П.Чонкушовин нертә Элстин колледж болн орн-нутгин театральн вузмуд төгсәсн билгтә баһчуд нааран ирҗ көдлнә. Театрин актермуд – А.Щеглов, Т.Михеева, Г.Гаданов, В.Хаптаханов, Л.Мансурова, В.Маркин, Е.Судакова, Е.Бицунова, Н.Мельникова балһсна школмудт, гимназьмудт болн лицеймудт театральн студь һардҗ йовсмн. Орс театрин актрис Татьяна Николаевна Михеева арвн җилдән Әрәсән театральн үүлдәчнрин Ниицәнә хальмг әңгиг һардна.

Эндр өдр театрин репертуар 30 һар нааднас тогтна. Өдгә цагт Орс театриг Хальмг Таңһчин улсин артист, нертә шүлгч Виктор Хаптаханов һардна. 2021 җилд театр өөнин керг-үүлдврмүд бүрдәхәр зуралҗана.  Тер тоод һурвн шин наад тәвҗәнә. Эннь А.Островскийин «Гроза» пьесәр, В.Шекспирин «Сон в летнюю ночь» пьесәр тәвсн наадд, тер мет Б.Брехтин үүдәврмүдәр Государственн мөрән лауреат, олн әмтнә Иньгллтин орденә кавалер, «Золотая маска» Әрәсән өөдән театральн мөрән лауреат, Әрәсән Федерацин ачта артист З.Нанобашвили тәвсн наад үзүлхмн. Орс театрин күцәмҗин тускар олн зүсн ачлврмуд герчлҗәнә, федеральн болн региональн барин һарцст бичсн статьяс медүлҗәнә. Болв хамгин үнтә гиснь эннь олн әмтнә тааслт мөн.